Slecht slapen en de overgang
Lig je 's nachts wakker en weet je niet waarom?
Je gaat naar bed omdat je moe bent. Je wilt niets liever dan slapen.
Maar dan word je midden in de nacht wakker. Om 2 uur. 3 uur. Of misschien al meerdere keren daarvoor.
Je draait je om, kijkt op de klok en denkt:
“Als ik nu maar weer in slaap val…”
En de volgende ochtend ben je uitgeput.
Misschien herken je dit. Of je merkt dat je ineens veel lichter slaapt, vaker wakker wordt of 's ochtends helemaal niet uitgerust bent.
Slecht slapen kan een grote impact hebben op hoe je je overdag voelt. Je energie neemt af, je bent sneller prikkelbaar en stress lijkt harder binnen te komen. Ook concentreren wordt moeilijker.
En wat veel vrouwen niet weten: veranderingen rondom de overgang kunnen invloed hebben op je slaap.
Waarom verandert je slaap tijdens de overgang?
Tijdens de perimenopauze en menopauze veranderen je hormoonspiegels. Die veranderingen kunnen onder andere invloed hebben op je temperatuurregulatie, stemming en slaap.
Opvliegers en nachtelijk zweten kunnen je letterlijk uit je slaap houden. Maar ook zonder dat je 's nachts hevig zweet, kun je merken dat je slaap verandert.
Je kunt bijvoorbeeld:
- moeilijker in slaap vallen
- vaker wakker worden
- vroeg wakker worden
- lichter slapen
- onrustiger slapen
- minder diep slapen
- overdag vermoeid zijn
En soms ontstaat er een vervelende vicieuze cirkel:
slechter slapen → minder energie → meer stress → minder goed herstellen → nóg slechter slapen.
“Waarom ben ik ineens zo moe?”
Dat is een vraag die veel vrouwen zichzelf stellen.
Want als je al een paar nachten slecht slaapt, heeft dat invloed op bijna alles.
Je hebt minder geduld.
Je hoofd voelt minder helder.
Je hebt minder energie om te bewegen of gezond te eten.
En dingen waar je normaal prima mee omgaat, kunnen ineens veel groter voelen.
Misschien denk je zelfs:
“Ik kan dit helemaal niet meer aan.”
Maar voordat je jezelf verwijt dat je niet goed genoeg functioneert, is het belangrijk om te kijken naar wat er werkelijk speelt.
Slaap is geen luxe. Slaap is herstel.
De overgang is niet de enige mogelijke oorzaak
Het is belangrijk om slecht slapen niet automatisch aan de overgang toe te schrijven.
Ook stress, zorgen, leefstijl, alcohol, medicatie, een onregelmatig slaapritme of andere lichamelijke factoren kunnen invloed hebben op je slaap.
Daarom kijk ik in mijn coaching niet alleen naar je hormonen.
We kijken naar het hele plaatje.
Hoe slaap je?
Hoeveel stress ervaar je?
Hoe ziet je dag eruit?
Hoe eet en beweeg je?
Neem je voldoende rust?
En misschien nog belangrijker:
Wat vraagt op dit moment zoveel van jou dat je lichaam onvoldoende aan herstel toekomt?
Wat hebben stress en cortisol met je slaap te maken?
Wanneer je langdurig stress ervaart, kan je lichaam voortdurend in een staat van alertheid blijven.
Je hoofd blijft bezig.
Je lichaam komt moeilijk tot rust.
En juist wanneer je eindelijk in bed ligt, lijkt alles wat overdag op de achtergrond bleef ineens naar voren te komen.
Tijdens de overgang kunnen vrouwen bovendien merken dat ze gevoeliger worden voor stress.
Daarom vind ik het belangrijk om bij slaapproblemen ook te kijken naar de combinatie van:
overgang + stress + leefstijl + herstel.
Niet om alles aan cortisol toe te schrijven, maar om te begrijpen hoe verschillende factoren elkaar kunnen beïnvloeden.
Wat kun je zelf doen?
Er bestaat helaas geen magisch slaapadvies dat voor iedere vrouw werkt.
Maar er zijn wel verschillende dingen waar je zelf invloed op kunt hebben.
Denk bijvoorbeeld aan:
🌙 Je slaapritme
Een regelmatig ritme kan je lichaam helpen om slaap en waak beter te herkennen.
🧘 Ontspanning
Je lichaam heeft niet alleen slaap nodig, maar ook momenten waarop het kan afschakelen.
☕ Je gewoontes
Cafeïne, alcohol, schermgebruik en laat eten kunnen bij sommige mensen de slaap beïnvloeden.
🥗 Voeding
Ook je voedingspatroon maakt onderdeel uit van het grotere plaatje van leefstijl en herstel.
🚶 Beweging
Regelmatig bewegen ondersteunt je algemene gezondheid en kan bijdragen aan een gezond slaap-waakritme.
❤️ Stress
Niet alleen kijken naar hoe je beter kunt slapen, maar ook naar wat je wakker houdt.
Mijn aanpak: niet alleen je slaap verbeteren, maar begrijpen waarom je slecht slaapt
Ik wil je geen standaard slaaplijstje meegeven.
Ik wil samen met jou onderzoeken wat er achter jouw slaapproblemen kan zitten.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Welke rol kunnen hormonale veranderingen spelen?
Hoeveel stress ervaar je?
Hoe ziet je leefstijl eruit?
En vooral:
Wat zou jij graag willen veranderen?
Van daaruit kijken we naar kleine stappen die bij jou passen.
Je hoeft niet te leren leven met eindeloze vermoeidheid
Misschien heb je al maanden slecht geslapen.
Misschien denk je inmiddels dat het gewoon bij de leeftijd hoort.
Maar je hoeft je klachten niet zomaar weg te zetten als:
“Tja, ik ben in de overgang.”
Je mag onderzoeken wat er speelt.
Je mag hulp vragen.
En je mag ontdekken waar jij zelf invloed op hebt.
Begrijp wat er met je gebeurt. Ontdek wat jij kunt veranderen. Pak de regie.
Dat is de kern van mijn REGIE-methode.
Wil je samen onderzoeken wat er achter jouw slaapproblemen kan zitten?
Heb je ernstige of aanhoudende slaapproblemen, of ben je overdag extreem slaperig, bespreek dit dan ook met je huisarts of een andere bevoegde zorgprofessional. Slecht slapen kan verschillende oorzaken hebben.